تقاطع ارک جدید و طالقانی، جنب بانک صادرات، ساختمان جـم، طبقه اول | تلفن: ۲ - ۳۵۵۷۴۹۶۱ (۰۴۱)
کلینیک ارتوپدی فنی صحت‌بخش

پروتز ها

پروتزها یک وسیله مصنوعی میگویند که جایگزین یک قسمت از دست رفته بدن میشود. گرچه وسایل مصنوعی در قسمت های مختلفی از بدن بکار میروند ولی در ارتوپدی منظور از پروتز بیشتر اندام مصنوعی است.

پروتز ها یا اندام های مصنوعی را به دو دسته زیبایی و کاربردی تقسیم میشوندو همچنین انواع پروتزهای ارتپدیک و کاربردی به انواع  اندام فوقانی و پروتز های اندام تحتانی تقسیم میکنند.

 

پروتز ها عبارتند از:

  • پروتزهای زیر زانویی
  • پروتزهای بالای زانو
  • پروتز های زیر ارنج
  • پروتزهای بالای ارنج

 

در چه مواردی از پروتزها استفاده میشود؟

  • قسمتی از اندام ممکن است بصورت مادرزادی وجود نداشته باشد
  • قسمتی از اندام ممکن است بدنبال آسیب های شدید ناشی از ضربه از بین برود
  • قسمتی از اندام ممکن است به علت بیماری مانند دیابت از بین برود
  • پروتز های اندام ممکن است یک قسمتی باشند
  • دو یا چند قسمتی باشند و بین قسمت های آن مفصل متحرک وجود داشته باشد
  • چند قسمتی و با مفصل باشد و همراه موتوری باشد که با دستور فرد کار میکند

 

یک پروتز اندام تحتانی بنابه سطح قطع عضو واجد تمام و یا بخشی ازاجزاء زیر می باشد:

۱-     سوکت و سافت سوکت

۲-     سیستم واسط

۳-     پنجه مصنوعی

۴-     مفاصل ران و زانو

۵-     سیستم تعلیق

۶-     وسایل جانبی مانند آداپتور چرخان

 

سوکت

بالاترین قسمت پروتز بشکل کاسه بوده و سوکت نام دارد  که پایین ترین قسمت اندام یعنی استمپ داخل ان قرار میگیرد.

در واقع راحتی و تاثیر پروتز ما به نحوه اتصال سوکت به اندام فرد بستگی دارد.

سوکت ها متناسب با وضعیت بدنی و اندامی هر فرد به دو صورت دستی  و یا با استفاده از پرینتر های سه بعدی و اسکن  طراحی و ساخته میشوند.

جهت ساخت سوکت دستی باید از اندام فرد قالب گچی تهیه گردد. استفاده از پروتز های مقدماتی مزایای زیادی برای فرد دچار قطع عضو دارد. این پروتز های مقدماتی به استمپ فرد این امکان را می دهد تا ورمش کاسته شود و زخم کاملا بهبودی یابد. این فرایند ممکن است حدود شش ماه یا کمی بیشتر ادامه پیدا کند. فرد روی استمپ خود از لایه های جوراب پروتزی یا ژل های سیلیکونی استفاده می کند سپس سوکت را می پوشد تا از پوست حساس استمپ مراقبت کند. همینطور که ورم استمپ کم میشود به صورت روزانه  ازسایز استمپ نیز کاسته میشود. فرد با کاسته شدن حجم استمپ به لایه های جوراب زیر سوکت اضافه می کند تا باعث جلوگیری از لق زدن سوکت روی استمپ شود. هر گاه سوکت کاملا گشاد شد نشان دهنده لاغر شدن استمپ است و باید سوکت جدیدی بر اساس حجم جدید استمپ ساخته شود.

وقتی حجم استمپ ثابت ماند و فرد قادر به انجام تمام فعالیت ها شد میتوان پروتز قطعی  و دائمی را  با قالب گیری از روی استمپ برای فرد ساخت.

فشارها و نیروهای متعددی در سوکت موجود است.یک سافت سوکت علاوه بر محافظت اندام باقیمانده (استامپ) می بایست بتواند نیروهای مرتبط با فعالیت هایی نظیر ایستادن و حرکت را نیز منتقل کند , از جمله نیروهای برشی ,فشاری ,چرخشی, که باید ساختار کلی ان توانایی مهار کردن همه ی این نیروهارا داشته باشد.

 

جنس سوکت

استفاده از سوکتی که از یک جنس مناسب و بدون اثر حساسیت زایی برخوردار باشد و در عین حال راحتی بیمار در پوشیدن آن تضمین گردد، اهمیت بالایی دارد

از عمده ترین موادی که در ساخت سوکت ها تا به امروز به کار رفته اند می توان به سیلیکون ها (رابر و ژل) و پلی یورتان (فوم و ژل) اشاره نمود.

سافت سوکت

سافت سوکت بخش نرم داخل سوکت اصلی می باشد که به صورت بالشتکی نرم است که استمپ بیمار داخل آن قرار میگیرد.

سافت سوکت به دو صورت فومی و ژلییا سیلیکونی میباشد.

سیستم واسط

واسط ها بین فرد و سطح سخت سوکت قرار می گیرند و می توانند نقش ضربه گیری و تعلیق داشته باشند که شامل انواع جوراب ها ، فوم ها و ژل لاینر ها می شوند.

 

ژل لاینرها  پیشرفت بزرگی در تکنولوژیهستند که از حدود سال ۱۹۸۰شروع به ساخت شده اند . واژه ژل لاینر اغلب برای لاینرهای ساخته شده از سیلیکون ، ترموپلاستیک الاستومرها وپلی اورتان ها استفاده شده است.

ژل لاینرها ضریب اصطکاک بالاتری    نسبت به فوم ها و جورابها دارند ، به پوست چسبیده و نقش یک لایه پوست را بازی می کنند و از پوست بیمار در برابر پارگی ، ساییدگی وخراشیدگی محافظت می کنند.

یکی از انواع این لانرها ترمولینها میباشد که از جمله پیشرفتهای چشمگیر در این عرصه محسوب میشود.

این نوع از لاینر ها :

از پیش ساخته اند و بصورت اماده قابل دسترسی ند.

جنس پری پلی پدیلنهستند که باعث شدهبسیار نرم وحالت کشسانیداشته باشند و در نتیجه پروتز را سبک کرده و باعث سهولت در استفاده و پوشش بیمارمیشود.

بعلت خواصیت نرمی و شکل پذیری متناسب افراد مستعد هرگونه بیماری دیابتی و شکستگی استخوان است.

قابل شستشو هستند.

 

 

 

منابع: ottobock.com

Hangerclinic.com

Explainthastuff.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *