ارتوپدی فنی

12 آذر هر سال به عنوان روز جهانی معلولان یادآور مشکلاتی است که این قشر از جامعه می توانند در مواجهه با مسائلی چون آموزش، کار، ورزش و جامعه داشته باشند. اما در سال های اخیر با افزایش نمونه های موفق بسیاری که بازتاب رسانه ای خوبی نیز داشته اند، دیگر معلولیت مساوی با ناتوانی گرفته نمی شود. در واقع افزایش موفقیت های معلولین در بخش های مختلف، 12 آذر ماه را نه به عنوان یک روز یادآور محدویت ها، بلکه به یک روز برای یادآوری این موفقیت ها بدل کرده است.
تماشاگران میلیاردی مسابقات المپیک و پارا المپیک امسال شاید در مواجه با ورزشکاران معلولی که حتی توان رقابتی با ورزشکاران کامل سالم را داشتند، شگفت زده شدند. این امکان با رشد علم و تکنولوژی و دانش بنیان شدن توانمندسازی معلولان محقق شده است. اگر معمولان در دهه های گذشته با پروتز های استفاده شده می توانستند توان حرکتی خود را بازیابی کرده و در کار و اجتماع موفق باشند اما امروزه می توانند به چیزی فراتر از توان حرکتی دست پیدا کنند و حتی در بخش های ورزشی مانند دو و میدانی و فوتبال نیز حرف های زیادی برای گفتن داشته باشند. برخی از این معلولان با تکنولوژی های جدید توانمندسازی، کارهایی را می توانند انجام دهند که بیشتر افراد بدون معلولیت قادر به انجام آن نیستند. در واقع عزم و اراده به کمک علم، باعث شده است که مفهوم معلولیت رو به تغییر باشد.
انواع پروتز های ورزشی، پروتز های سه بعدی، پروتز ها و ابزاری که با پرینترهای سه بعدی بر اساس نیاز هر فرد معلول بر اساس ورزش مورد علاقه، شغل و نیازهایش ساخته می شوند، شکاف اجتماعی بین معلولین و افراد سالم را بیشتر از بین می برند. برای نمونه پله یکی از معظلات معلولین در ادارات بوده و هست ولی با پروتزهای جدید و دانش بنیان ساخته شده، یک فرد معلول به راحتی می تواند همانند فرد عادی از پله ها استفاده کند.
کلینیک فنی صحت بخش نیز در راستای مسئولیت های خود در قبال از بین بردن محدویت های معلولین، جزو شرکت های پیشرو در زمینه استفاده از تکنولوژی های روز دنیا و دانش فنی جدید در ایران محسوب می شود. مجهز شدن این کلینیک به دستگاه های جدیدی چون پرینتر سه بعدی، اسکن فشاری و دستگاه های تولید پروتزهای ورزشی باعث شده است که بتوانیم با افتخار روز جهانی معلولین را گرامی داشته و از اینکه توانسته باشیم رضایت خاطر این عزیزان را کسب کنیم، به خود افتخار می کنیم. این روزها نه فقط کیفیت و کارایی پروتزها در کلینیک صحت بخش به طور کامل رعایت می شود، توجه ویژه ای به سلایق مشتریان نیز داشته ایم و کاورهای سه بعدی در طرح ها و رنگ های مختلف برای اساس این نیاز سلیقه ای مشتریان امسال برای اولین بار در کشور ارائه شده است.

این روزها انواع دمپایی طبی در بازار عرضه می شود که تنها نام طبی را یدک می کشد و هیچ گونه تاثیری در روند بیماری های مفاصل و استخوان پا ندارند. شاید بسیاری از مردم اطلاع دقیقی از صندل ها و دمپایی های طبی نداشته باشند و ندانند که برای هر یک از بیماری ها و آسیب ها دمپایی های طبی خاصی باید متناسب با نیاز هر فرد ساخته شده و استفاده شود.
به این منظور شما نیاز دارید که در یک مرکز اورتوپدی، پای خود را اسکن کرده و بر اساس نیازها و اندازه های بررسی شده، صندل و دمپایی طبی خاص خود را داشته باشید. دمپایی‌ها و صندل‌های اسکن شده برای اصلاح و تطبیق کفش با قوس پا دارای عمق بیشتر و کفی قابل برداشت هستند. این میزان عمق و کفی به صورت کاملا دقیق و علمی تعیین می شود. از انجا که عمق صندل‌های ارتوتیک قابل تنظیم است، این صندل‌ها و دمپایی‌ها برای افرادی که به بیماری‌های پا یا بدشکلی و نواقص پا مثل پینه پا، پای دیابتی یا میخچه مبتلا هستند، گزینه مناسبی است.

انواع صندل ها و دمپایی های طبی
از جمله مهم ترین انواع صندل ها و دمپایی های طبی می توان به این موارد اشاره کرد.
– صندل‌های اصلاح کننده قوس کف پا برای بیمارانی که از این مشکل رنج می برند و تلاش می کنند تا روند این آسیب را به حداقل رسانده و معکوس کنند.
– دمپایی‌های مناسب پاهای دیابتی که استفاده از آن ها برای کاهش آسیب های دیابت به پا، ضروری است.
– صندل‌ها و دمپایی‌های مناسب پاهای پینه دار برای افرادی استفاده می شود که از این مشکل شایع رنج می برند و می توانند با استفاده از این دمپایی ها درد و خستگی ناشی از این آسیب را به نسبت زیادی کاهش دهند.
– صندل‌های مناسب برای اوور پرونیشن پا که مورد نیاز این دسته از بیماران است.

صندل و دمپایی مناسب پای شما در مرکز اورتوپدی فنی صحت بخش
اگر شما به دنبال صندل‌های تسمه‌ای، صندل‌های مناسب پیاده روی، انواع دمپایی طبی و ارتزهای راحت هستید، می‌توانید از صندل‌های ارائه شده در مرکز مرکز اورتوپدی فنی صحت بخش استفاده کنید. متخصصین این کلینیک در انتخاب صندل‌ها و دمپایی‌های مناسب با وضعیت پا به شما کمک می‌کنند. این محصولات برای افرادی که در نظر دارند از پیشرفت آسیب‌های پای خود جلوگیری کنند نیز مناسب است. در این مرکز با استفاده از تکنولوژی اسکن، برای درمان و پیشگیری از درد پا و برای حمایت و پایداری پاهای شما، صندل ها و دمپایی های کاملا اختصاصی شما، پیشنهاد و تولید می شود.

آتل بندی یکی از روش های معمول برای درمان شکستگی هاست و از دیرباز اصلی ترین روند مراقبت بعد از جراحی های اورتوپدی و شکسته بندی ها به شمار می رود. دلیل بستن آتل، ثابت کردن عضو شکسته از بدن است تا حرکت اضافی روند درمان را مختل نکرده و بر شدت شکستگی و جراحت نیفزاید. روش های مختلفی برای آتل بندی وجود دارد. اگرچه با استفاده از دو تکه چوب نیز می توان در مواقع اضطراری آتل بندی کرد اما معمول ترین روش در کشور و در بیمارستان ها، استفاده از آتل های گچی است. در این نوشته تلاش می کنیم تا تفاوت روش آتل بندی گچی را با روش های مدرن تر آتل بندی همچون آتل سه بعدی بررسی کرده و روش بهتر را به شما معرفی کنیم.

قابل شستشو بودن آتل های سه بعدی
با توجه به اینکه گچ ضد آب نیست و در صورت خیس شدن شکسته و روند بهبود را مختل می کند، معمولا نمی توان برنامه ای برای شستشوی آن داشت و در صورت لزوم باید عوض شود ولی آتل های سه بعدی کاملا ضد آب بوده و با توجه به جنسی که دارند، در برابر شستشو مقاوم هستند.

آتل های سه بعدی سبک هستند
بیشتر شکایت بیماران از سنگینی آتل های گچی است و این سنگینی معمولا باعث نارضایتی می شود. همچنین آتل های گچی به دلیل سنگینی باعث محدودیت در حرکت نیز می شوند که از نظر جسمی و روحی به ضرر بیمار است. این در حالیست که آتل سه بعدی از وزن بسیار پایین تری نسبت به نوع گچی برخوردار است.

کاهش عفونت و خشکی اندام زیر آتل
به دلیل عدم امکان شتسشوی آتل های گچی بیماران از خارش شدید، خشکی، عفونت و اگزما در اندام های آتل بندی شده شکایت می کنند. اما در آتل بندی سه بعدی هیچ یک از این مشکلات به وجود نمی آیند. همچنین به دلیل اینکه ناحیه زیر آتل می تواند تمیز شود، احساس راحتی بیشتری به بیمار داده می شود.

قابلیت دید برای پزشکان
آتل های سه بعدی به دلیل نوع جنس و نحوه بسته شدن می توانند معاینه پزشکان در طول درمان را بهتر کنند. به طوریکه افزایش دید مناسبی به پزشکان داده می شود تا بتوانند در صورت مشکلات احتمالی در اشتباه بودن روند جوش خوردگی، سریعا نسبت به تغییر و بهبود روند اقدام کنند. این در حالیست که در آتل های گچی این امکان برای اصلاح روند درمان معمولا وجود ندارد.

بهترین زمان برای آتل بندی سه بعدی
در شکستگی ها بعد از تشکیل کالوس بهترین فرصت برای جداسازی آتل اولیه و بستن آتل ۳ بعدی فراهم می شود. در این زمان شما می توانید با مراجعه به مراکزی که این خدمات را ارائه می دهند نسبت به تعویض آتل گچی اقدام کنید.
کلینیک فنی صحت بخش به عنوان اولین مرکز تجویز، طراحی و تولید انواع دستگاه های حرکت مصنوعی و توان بخشی از جمله انواع پروتز و ارتز در شمالغرب کشور، نسبت به ارائه خدمات آتل بندی سه بعدی اقدام کرده است.

پیشرفت‌های ایجاد شده در مواد و فناوری به این معناست که امروزه پروتز های “بسیار طبیعی” برای استفاده کنندگان از ارتز و پروتز ممکن هستند: انگشت دست، قسمتی از دست، انگشت پا، بخشی از پای از دست رفته، پیشتر گفته می‌شد ساخت هیچ یک از این پروتزها امکان پذیر نیست، ولی امروزه می‌توان این پروتزها را جزء بخشی از گزینه‌های در دسترس بیماران به حساب آورد. خصوصیات سیلیکون اجازه می‍‌دهد تا راحتی بیشتر، انتقال یکپارچه و بازیابی زیبایی عضو در شبیه ترین حد به واقعیت ممکن باشد. این اعضا همچنین مزایای کارکردی قابل توجهی را ارائه می‌دهند. ظاهر زیبای پروتزهای سیلیکونی مطابق ویژگی‌های منحصر بفرد بیمار ساخته می‌شود. رنگ، رنگدانه و چشم عضو سالم را می‌توان با هر مقدار جزئیات در پروتز ایجاد کرده، که در نتیجه پروتز یا ارتز ظاهری طبیعی و منحصر بفرد پیدا می‌کند. یکی دیگر از مزایای آن انتقال یکپارچه بین پروتز و عضو شخص است، که باعث می‌شود بیش از پیش زیبایی عضو بازیابی گردد.
پروتزهای سلیکونی انگشت دست و پا و پروتز دست باید ظاهری بسیار طبیعی داشته باشد که به گونه‌ای اصلاً هیچکس متوجه تفاوت آن با عضو معمولی دست نگردد. به عبارت دیگر، این پروتزها باید دارای جزئیاتی همچون بافت پوست خود شخص، خصوصیات ناخن‌های پروتزی، لکه‌های پیری/ کک و مک و غیره باشد.
این مسئله بسیار مهم است که بیمارانی که بخشی از پای خود را از دست داده‌اند با پروتزها یا ارتزهایی درمان کنیم که نه تنها احتیاجات زیبایی شخص را برآورده سازد، بلکه اعتماد بنفس او را نیز بازیابی نموده و به او کمک کند تا با مشکلات نقص عضو کنار بیاید.

مزایای پروتزهای سیلیکونی
– پروتزهای پا و انگشتان پا یک سوکت مکش تعلیق سیلیکونی یکپارچه دارد که به دقت برای هر پا طراحی می‌شود این طراحی کاملاً تماسی، با توزیع فشار برابر سیلیکون پزشکی هیپرآلرژنیک در اطراف بافت باقیمانده از عضو، در صورت پیروی از پروتکل صحیح استفاده از پروتز، احتمال از کار افتادگی پوست و جراحت را کاهش می‌دهد.
– پروتزهای انگشتان پا و پا بسیار طبیعی هستند به همین خاطر کاربر می‌تواند کارایی اجتماعی بالایی را برای فعالیت‌های متنوع داشته باشد. این مسئله هنگامی که تأثیر خود را نشان می‌دهد که فرد بخواهد از صندل یا دمپایی استفاده کند.
– از آنجایی که پروتزهای پا و انگشتان پا حاوی “تجهیزات سه بعدی شبیه به قطعات پازل” است، پر شدگی سیلیکون، شکل مادرزادی بخش از دست رفته عضو را حفظ خواهد کرد و برای بخش جلویی (قدامی) باقیمانده عضو، حمایت فراهم می‌کند. این به کاهش “لنگ زدن” در آخرین مرحله راه رفتن (الگوی قدم زدن) کمک می‌کند.
راه رفتن و تحرک
– اگرچه کاملاً قابل پیش بینی نیست، بخاطر بازیابی آناتومی بخش جلویی پا، حمایت قدامی و جانبی (پهلویی) پروتز افزایش یافته و راه رفتن بهبود خواهد یافت. همچنین با بازیابی عرض بخش جلویی پا، باعث کاهش “لنگ زدن” جانبی نیز خواهد شد. علاوه بر این، صفحات کربن گرافیت با سختی‌های متغیر را می‌توان درون کفش طبی قرار داد تا بیش از پیش با تغییر دادن تمرکز مرحله آخر گام برداشتن به راه رفتن شخص کمک کند.

انواع پروتزهای سیلیکونی: بازیابی انگشت
درجه جزئیات این پروتزها بسیار سفارشی و شخصی هستند به گونه‌ای با نمونه واقعی مو نمی‌زنند. از دست دادن انگشت باعث عیوب کارکردی قابل توجهی می‌شود. علاوه بر از دست رفتن آنی قدرت و ایمنی پنجه دست، از دست رفتن انگشت همچنین باعث ترومای خاص روانی شود. هرچند شدت این تروما برای هر کس متفاوت است، تأثیر روانی آن به حیطه یا بزرگی نقص عضو مرتبط نیست. اگر کاربر در بخش باقیمانده انگشت خود تحرک داشته باشد، پروتزهای سیلیکونی می‌توانند بخشی از کارایی از دست رفته انگشت را بازیابی نمایند. همچنین پروتزهای سیلیکونی از نوک حساس انگشتان در برابر ترومای بیشتر محافظت خواهند کرد. انگشتان تکی معمولاً لبه‌های پوشیده‌ای دارد که بدون درز و بصورت یکپارچه با دست ترکیب شود. این پروتزها معمولاً از طریق عمل مکش جا انداخته می‌شوند.

انواع پروتزهای سیلیکونی: پروتزهای بخشی از دست

پروتزهای قسمتی از دست می‌توانند برای کاربران کارایی انفعالی را فراهم کنند همچون فشار متقابل در هنگام در دست گرفتن اشیاء. برای فراهم کردن این کارایی، وجود یک سوکت سفارشی ساز که تطابق ایده ‌آلی را برای سوکت سیلیکونی تضمین کند ضروری است. پروتزهای سیلیکونی سفارشی با جزئیات بسیار بالا نیز برای ترمیم‌های بخشی از دست بسیار مناسب هستند. می‌توان انگشتان به صورت تکی و چند تایی را با نتایج خارق‌العاده‌ای تولید کرد. بخشی از دست را می‌توان بسته به میزان قطع عضو بیمار، به شیوه‌های گوناگون با مقدار باقیمانده از عضو اندازه کرد.

انواع پروتزهای سیلیکونی: پروتزهای بالا تنه

پیشرفته‌ترین روکش‌های سفارشی ساز سیلیکونی با مقاصد زیبایی با جزئیات بالا را می‌توان برای بیشتر قطع عضوهای بالا تنه تولید کرد. این پروتزها با اندازه، شکل و ویژگی‌های عضو سالم شخص تطابق داده می‌شود تا کمترین جزئیات نیز در آنها لحاظ شود. قالبی از عضو سالم شخص گرفته می‌شود و از آن بعنوان یک مدل آناتومی برای ساخت یک روکش یکسان استفاده می‌گردد. برای مطمئن شدن از تطابق صحیح رنگ‌ها، تصاویری دیجیتال از دست‌های کاربر روی قالب یک پس زمینه گرفته می‌شود. این تصاویر مجدداً توسط شرکت ساخت پروتزهای سیلیکونی با استفاده از یک سیستم تطابق رنگ گرافیکی واسنجی می‌شود. سپس هنرمندان و تکنسین‌ها از این اطلاعات استفاده می‌کنند تا یک روکش زیبای واقعی را برای کشیده شدن روی پروتز تولید نمایند.

انواع پروتزهای سیلیکونی: پروتزهای پایین تنه

پروتزهای سیلیکونی با جزئیات بسیار بالا برای پایین زانو یا بالای زانو می‌تواند ویژگی‌های فیزیکی منحصر بفرد هر شخص را بازیابی نماید، همچون شکل عضو، رنگ پوست، رنگدانه‌ها و حتی موها. با هیچ ماده دیگری همچون سیلیکون نمی‌توان ظاهر طبیعی اعضاء را ساخت.
به غیر از پروتز های بالای زانو و زیر زانو ، زانو بند طبی که توسط کلینیک های ارتوپدی فنی تهیه می شود بسیار کمک کننده است.

انواع پروتزهای سیلیکونی: پروتزهای بخشی از پا

پروتز سیلیکونی پای مصنوعی طیفی از مزایا را در مقایسه با پروتزهای قدیمی پای مصنوعی ارائه می‌دهد. این مزایا عبارتند از راحتی بیشتر و همچنین مزایای زیبایی و زیست مکانیکی. خصوصیات منحصر بفرد سیلیکون باعث راحتی سوکت بالایی و همچنین تطابق کامل تماسی می‌شود. سیستم تعلیق مکش کمک می‌کند تا هر حرکت ناخواسته‌ای میان سوکت و پروتز از بین برود. خصوصیات غلطیدن طبیعی این نوع از پروتز کاربر را قادر می‌سازد تا تقریباً به الگوی راه رفتن طبیعی دست یابد، بطور قبل توجهی بر سطح شیب دار یا ناصاف.

انواع پروتزهای سیلیکونی: پروتز انگشتان پا

این پروتز از لحاظ وزنی سبک‌تر بوده و کاملاً راحت بحای عضو از دست رفته کاربر قرار می‌گیرد و بیمار در هنگام استفاده از این پروتز احساس راحتی خواهد داشت. بیمار می‌تواند خودش این پروتز را متصل و جدا کند. یک پروتز انگشت پای سیلیکونی سفارشی ساز می‌تواند جای قسمتی از انگشت پا یا کل آن را بگیرد. پروتز سلیکونی انگشت پا عملکرد سابق پا را به بخش باقیمانده از پای بیمار باز خواهد گرداند. پروتز انگشت پا معمولاً از طریق ساکشن متصل می‌شود. پروتز سیلیکونی از نوک حساس انگشتان پا در برابر ترومای بیشتر محافظت خواهد کرد. پروتز سیلیکونی انگشت پا نقش بسیار مهمی در فرآیند روان درمانی و باز توانبخشی بیمار ایفا می‌کند.

چگونه پروتز انگشت پا یا پای مصنوعی را متصل می‌کنند؟

وقتی بخشی از انگشت پا باقیمانده باشد، پروتز یک انگشت معمولاً بطور محفوظ روی بخش باقیمانده انگشت قرار داده می‌شود و سپس با عمل ساکشن در جای خود قرار می‌گیرد. اگر انگشت پا کاملاً قطع شده باشد، پروتز را با همپوشانی کردن یا مهره کردن بخشی از پا و/یا با پیچاندن به دور انگشتان مجاور متصل می‌کنند. پروتزهای پای مصنوعی ما به گونه‌ای طراحی نشده‌اند که بتوان با پای برهنه از آنها استفاده کرد، پوشیدن یک کفش (از جمله انواع خاصی از صندل) به شما کمک می‌کند تا پروتز را در جای خود نگاه دارید.

آیا پروتز ظاهری طبیعی دارد؟
پروتزهای سیلیکونی انگشت پا و پا، کاملاً سفارشی و با دقت زیاد ساخته و پرداخته می‌شوند تا با آناتومی، بافت پوست و رنگ پیرامون خود همخوانی داشته باشد. البته هیچگاه پروتز بدون نقص نخواهد بود، ولی طراحان سخت در تلاش‌اند تا لبه‌های نازک و مقاومی را بسازند که بطور طبیعی با پوست پیرامون خود ترکیب شود. این پروتز از جنس سیلیکون است، یک ماده انعطاف پذیر، که احساسی طبیعی به کاربر می‌دهد. تولید کننده‌ با دقت زیادی سیلیکون با ویژگی‌هایی را انتخاب می‌کند که برای هر بیمار بهترین کارایی را داشته باشد تا بتواند پروتزی را بسازد که در صورت لزوم نرم‌تر یا زبرتر باشد. هنگامی که فضا اجازه دهد، ناخن‌ها پا از جنس آکریلیک (پلاستیک سخت) ساخته می‌شوند و می‌توان در صورت دلخواه کاربر آن را با پولیش رنگ زد.

• عصب دهي كف پا توسط شاخه اي بنام درشت ني خلفي از پشت قوزك داخلي بطرف كف پا تامين مي شود
• در پشت قوزك كانالي بنام كانال تارس وجود دارد كه علاوه بر عصب ، تاندونهاي خم كننده انگشتان نيز عبور مي كنند
• در مواردي كه در اين فضا، عصب تحت فشار باشد فرد دچار بي حسي ، گزگز و درد در كف پا و انگشتان خواهد شد که به اين حالت ، سندرم كانال تارس مي گويند
• عوامل ايجاد كننده اين بيماري شامل ، چاقي ، پياده روي طولاني ، كفش هاي نامناسب و تخت ، انحراف خارجي پاشنه ، صافي كف پا و عوامل ديگر مي تواند باشد
• برخلاف سندرم كانال كارپ در دست ، در اينجا جراحي و يا تزريق داخل كانال چندان در درمان نقش ندارد
• كاهش وزن ، استفاده از كفي ها و پد مناسب داخل كفش ممكن است باعث كاهش علايم گردد
• بهترين درمان ، شناسايي عامل ايجاد و رفع آن مي باشد.

ارتوپدی فنی زیر مجموعه ای از رشته های وابسته به پزشکی است که هدف از آن تولید ارتوز و پروتز و آموزش بیمار برای استفاده از آنها است.
کسانی را که در این رشته فعالیت میکنند اگر ارتوز تولید میکنند ارتوتیست Orthotist و در صورتیکه پروتز یا اندام مصنوعی میسارند پراستتیست Prosthetist مینامند. ممکن است یک نفر در هر دو این رشته ها فعالیت داشته باشد.
پروتز ها اندام های مصنوعی هستند که برای بیمار ساخته شده و در جای اندام طبیعی از دست رفته گذاشته میشوند. بیماران به علل متفاوتی ممکن است یک اندام یا قسمتی از آن را نداشته باشند. یک نوزاد ممکن است در بدو تولد فاقد قسمتی از اندام باشد و ممکن است یک اندام غیر کارا یا بد شکل داشته باشد که پزشک برای بهتر کردن شکل یا کارآیی آن مجبور به قطع قسمتی از آن و سپس جایگزینی قسمت قطع شده با یک قسمت مصنوعی باشد.
هر فردی ممکن است در طول زندگی خود به علت ضربات وارده به اندام یا سوختگی یا سرمازدگی یا دیگر حوادث دچار آسیب های شدیدی شود که منجر به قطع عضو گردد. گاهی اوقات هم ابتلا به بعضی بیماری ها مانند دیابت موجب از دست رفتن قسمتی از اندام شود. تمام این بیماران نیاز به اندام مصنوعی دارند تا نه تنها شکل و ظاهر بهتری داشته باشند بلکه کارآیی آنها هم بهتر شود. یک فعال ارتوپدی فنی اندام مصنوعی بیمار را متناسب با دیگر قسمت های بدن وی ساخته و آن را برای بیمار آماده میکند.
ارتوز یا بریس ها وسایلی هستند که در کنار اندام قرار گرفته و حرکات آن را در جهاتی خاص محدود کرده یا کنترل میکنند. بیماران به علل متفاوتی ممکن است نیاز به ارتوز داشته باشند.
بیمارانی که به علت مشکلات مادرزادی کنترل مناسبی روی حرکات مفاصل خود ندارند از ارتوز استفاده میکنند. بدنبال آسیب هاییکه بعد از تصادفات و یا دیگر ضربات به اندام ها وارد میشود و یا بعد از اعمال جراح ممکن است بیماران تا مدتی نیاز به استفاده از بریس یا ارتوز داشته باشند. بسیاری از بیماری های سیستم عصبی محیطی و مرکزی که موجب عدم توانایی بیمار در کنترل اندام هایش میشوند نیاز به ارتوز دارند.
ارتوز ها ممکن است از قبل آماده باشند و یا به توسط ارتوپدی فنی ساخته شوند. در مواردی که بیمار از یک ارتوز از قبل آماده شده استفاده میکند ارتوپدی فنی میتواند طرز درست استفاده از آن را به بیمار آموزش داده و در صورت لزوم تغییراتی در آن بدهد که اندازه اندام بیمار شود. برای بعضی بیماران لازم است که ارتوز به اندازه اندام بیمار ساخته شود. ارتوپدی فنی این ارتوز ها را ساخته و طرز استفاده از آنها را به بیمار آموزش میدهد. همچنین ساختن و مراقبت از ارتوز ها از وظایف ارتوپدی فنی است.
کسانی که در زمینه ارتوپدی فنی تحصیل کرده و فعالیت میکنند ممکن است تکنیسن باشند و یا ممکن است مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد و یا دکتری در رشته ارتوپدی فنی داشته باشند. تمام این مقاطع در ایران و بسیاری کشورهای دیگر تدریس میشود. کسی که در رشته ارتوپدی فنی تحصیل کرده و فعالیت میکند باید دانش بالایی در زمینه آناتومی بدن انسان و بیماری های سیستم حرکتی داشته باشد. این افراد همچنین دانش و مهارت های بالایی در زمینه های فنی و دانش مکانیک و علم استفاده از مواد دارند.

در گذشته بخش واسط بین استامپ و سوکت سخت پروتز را لایه ای از جنس پلی فوم تشکیل می داده است. با پیشرفت تکنولوژی و تولید مواد سازگار با بدن، این بخش جای خود را به لاینرها داده است که ممکن است از جنس سیلیکون، پلی یورتان و … باشد.
در این جا ضمن معرفی لاینرها و ویژگی های آنها به مزایا و مشکلات استفاده از لاینرها پرداخته می شود.
کمپانی های سازنده عملا به صورت معمول از چهار نوع پلیمر استفاده می کنند. لاینرهای متداول عبارتند از: لاینرهای سیلیکونی، پلی یورتانی (ژل لاینر)، ترمولین سافت و اکسترا سافت.

این لاینرها هم پیش ساخته هستند و هم برای فرد به صورت اختصاصی ساخته می شوند که در این صورت به علت نیاز به قالب پوزتیو استمپ و ساخت، گران می باشند ولی فتینگ و تطابق خوبی با استامپ دارند.

این روش بیشتر برای استمپ هایی که در آنها دفورمیتی وجود داشته باشد و یا به شدت مخروطی باشند استفاده می شود. در مواردی که نخواهیم از کپ انتهایی استفاده کنیم لاینرهای پیش ساخته می توانند با کانکشن و یا بدون کانکشن باشند و یا دارای رینگ seal-in باشند.

لاینرها گاهی دارای پوشش پارچه ای هستند که باعث استحکام و تسهیل در پوشیدن لاینر می شوند. در صورت نداشتن پوشش، برای پوشیدن باید از اسپری های روان کننده یا از روش رول کردن و یا از پودر تالک برای جا زدن استامپ دارای لاینر در داخل سوکت سخت استفاده شود.

اصطلاحا کفش طبی به کفشی گفته می شود که در کارگاهی خاص، با تجویز پزشک و زیر نظر مهندسین ارتوپدی فنی ساخته شود.
بیمارانی هستند که به دلیل مشکلاتی از قبیل قطع عضو در ناحیه پا و یا قسمتی از پنجه و دیگر بیماری ها دچار دفورمیتی و ناهنجاری شده اند که استفاده این افراد از کفش طبی و کفی های مخصوص می تواند، کمک قابل توجهی را به این عزیزان بکند.
و اما کفش هایی که در بازار و مغازه های کفش فروشی موجود است و گاهی برای فروش بیشتر، نام کفش طبی روی آن ها می گذارند که ممکن است واقعیت نداشته باشد. بعضی از کفش ها که جدیدا در بازار یافت می شوند که به آن ها نیز کفش طبی گفته می شود، این کفش ها طبی نیستند. این کفش ها فقط برای افراد سالم خوب هستند نه برای کسانی که با مشکلات و دمفورمیتی های شدید مواجهند.

کفی طبی چگونه ساخته می‌شود؟

امروزه در بسیاری از مراکز توانبخشی وکلینیک های ارتوپدی فنی، با معاینه بالینی و لمس کف پا، مشاهده چگونگی راه رفتن و بر اساس تجربیات متخصص، کفی طبیبرای افراد تهیه می شود.
در مراکز توانبخشی در کشورهای پیشرفته، اطلاعات شخص با استفاده از دستگاه های اندازه گیری نیرو و فشار کف پا در حالت حرکت و ایستاده دریافت و پردازش می شود.
نحوه توزیع فشارهای کف پا با امکانات گرافیکی به صورت نوار کف پا نشان داده می شود. به کمک چنین اطلاعات کمی و کیفی، متخصصین با سهولت بیشتری می توانند نسبت به تجویز دقیق تر کفی اقدام نمایند.

کاربرد کفش ها و کفی های طبی در دفورمیتی ها

دفورمیتی ( بدشکلی) در ناحیه پا در اثر حوادث و بیماری ها عارض می شود و بیماران را با مشکلات زیادی در راه رفتن و زندگی روزمره دچار می کند حتی در کودکان و نوجوانان استفاده از این نوع کفش ها به اصلاح و درمان آنان می انجامد.

سن مناسب برای تهیه كفش های طبی

از سنین خردسالی باید پای كودك را با كفشی مناسب آشنا كرد تا او اولین گام هایش را درست بردارد. پای كودك گوشتی است، او نیاز به كفشی دارد كه پاشنه اش سفت و ساق دار باشد تا مچ پایش را بگیرد. بدین طریق كودك موقع راه رفتن محكم قدم برمی دارد. از نظر پزشكان متخصص استفاده از كفی طبی در افرادی كه تغییر شكل آن ها هنوز به صورت ثابت درنیامده است، مفید است. یعنی در كودكان با استفاده از كفیطبی می توان صافی كف پا، پای طاقدیسی، انحراف پاشنه و انحراف زانوها به طرفین را اصلاح كرد. در سنین بالاتر نیز كفی اثر نگهدارنده دارد.

برهمین اساس، افراد نیازمند به استفاده از كفی های طبی شامل موارد زیر می شوند:
1- افراد دارای ناهنجاری های متحرك، برای اصلاح (صافی كف پا در كودكان)
2- افراد دارای ناهنجاری های ثابت برای كاهش درد و توزیع فشار
3- افراد دارای پاهای دردناك برای كاهش درد (خار پاشنه و التهاب كیسه زلالی زیرپاشنه)
4- برای جلوگیری از تغییر شكل پا. اگر این كفی ها برای كودكان در سنین 7 تا 12 سال كه كف پای آن ها درحال شكل گیری است، مورد استفاده قرار گیرد حاصل آن برخورداری از كف پایی استاندارد تا آخر عمر است. به علاوه این كفی ها درباره زنان باردار كه در یك دوره 6 ماهه با اضافه وزن تحمیلی روبه رو هستند، توصیه می شود

زانوی پرانتزی و زانوی ضربدری از مشکلات شایع کودکان می باشد. در این بیماران درحالت ایستاده، زانوها از هم فاصله داشته درحالیکه قوزک ها به هم چسبیده‌اند و پاها حالت پرانتز می‌گیرند. زانوی ضربدری در مقابل زانوی پرانتزی است. در کلینیک صحت بخش خدمات ویژه برای بیماران زانوی ضربدری، پروتز پا و… ارائه می شود.

علل تغییر شکل های مفصل زانو

1- فیزیولوژیک
2- عدم یکنواختی صفحات رشد انتهای تحتانی ران، انتهای فوقانی درشت نی و نازک نی(فیبولا)
عدم یکنواختی صفحات رشد به چند دلیل اتفاق می افتد که عبارتنداز: تروما(ضربه)، عفونت ها، استئوکندروز صفحه رشد انتهای فوقانی درشت نی، بیماری های متابولیک و تغذیه ای(مثل راشیتیسم) و موارد عدم تعادل عضلانی(مثل پولیومیلییت).
3- بد جوش خوردن شکستگی های اطراف مفصل زانو

یک نکته مهم

پرانتزی شکل شدن زانوها در اطفالی که تازه به راه افتاده اند غالبا فیزیولوژیک بوده و خود به خود اصلاح می شود. این تغییر شکل در کودکانی که زودتر از معمول راه می افتند شایع تر است. پرانتزی شکل شدن زانوها معمولا تا 18 ماهگی اصلاح شده و احتیاجی به درمان ندارد.

درمان (Treatment):

درمان بیماری اصلی که باعث تغییر شکل زانو شده ضروری است. در صورتیکه تغییرشکل خفیف باشد زاویه دار شدن زانو را می توان با کفش طبی درمان کرد. برای اصلاح والگوس از Medial heel wedge (بلندکردن قسمت داخلی پاشنه) و جهت اصلاح واروس از Lateral heel wedge (بلندکردن قسمت خارجی پاشنه) استفاده می شود.
در کودکان درصورتیکه تغییرشکل شدیدتر باشد علاوه بر تجویز کفش طبی باید بریس مناسبی را به کار برد. در کودکانی که درمان های فوق موثر نباشد و یا تغییر شکل خیلی شدید باشد باید آن را با عمل جراحی اصلاح کرد که ممکن است بستن صفحه رشد در یک طرف و یا استئوتومی انجام گردد.
اگر پس از بسته شدن صفحه رشد، کفش طبی و بریس، تغییر شکل اصلاح نشود ممکن است عمل استئوتومی صورت گیرد. نوع و محل استئوتومی باید در استخوانی انجام گردد که حداکثر تغییر شکل در آن وجود دارد.